dr. A.J. van der Peet 19 augustus 2026

Een van de weinige succesvolle Amerikaanse militaire interventies in het Midden-Oosten

Recensie: T. Duffy, Tanker War (2026)

De Perzische Golf staat sinds februari van dit jaar weer volop in de belangstelling. Iraanse, maar ook Amerikaanse aanvallen op koopvaardijschepen, de blokkade en dreigingen in en nabij de Straat van Hormuz alsook discussies inzake de inzet van Europese marines ter bescherming van de vrije doorvaart maken duidelijk dat maritieme veiligheid een actueel thema is en blijft. Gezien deze achtergrond verschijnt Tanker War van oud-US Navy officier en voormalig State Department ambtenaar Tom Duffy bepaaldelijk op een interessant moment.

In zijn boek blikt hij vooral terug op Operation Earnest Will (1987-1988), de Amerikaanse marine escortemissie van omgevlagde Koeweitse tankers in de eindfase van de Iran-Irakoorlog (1980-1988). Duffy was als jonge officier betrokken bij voornoemde inzet op de Guided Missile Destroyer USS Cochrane, werkte bij de US Navy’s Strategic Concepts Group op het Pentagon en diende hierna als diplomaat in het Midden-Oosten met plaatsingen in Bahrein en Jeddah. Deze combinatie van operationele ervaring en een strategisch-diplomatieke achtergrond, bepalen het karakter van het boek.

Kern van Duffy’s betoog is dat Operation Earnest Will een van de weinige succesvolle Amerikaanse militaire interventies in het Midden-Oosten zou zijn. De sleutel tot dat succes ligt zijns inziens in het beperkte karakter van de operatie. De VS kozen niet voor een grootschalige oorlog, maar voor een zorgvuldig gecontroleerde meer beperkte, indirecte maritieme inzet ter bescherming van Westerse economische belangen, om zo een onbeheersbare escalatie te voorkomen.

Het negen hoofdstukken tellende boek kent een chronologische opbouw, maar deze wordt regelmatig onderbroken voor strategische analyses door de gebeurtenissen in een bredere strategische en politieke context te plaatsen. Duffy beschrijft de aanloop naar de operatie, de eerste konvooien, de Iraanse mijnendreiging, de Amerikaanse vergeldingsacties en uiteindelijk het einde van de Tanker War alsook de gehele Irak-Iran oorlog. Daarnaast besteedt hij aandacht aan de rol van andere Westerse zeestrijdkrachten, waaronder de Koninklijke Marine, benevens de (militair)maritieme aanwezigheid van de Sovjet-Russische marine. Zo schetst Duffy een meer compleet beeld van een maritiem conflict dat in eerdere Amerikaanse studies over deze materie uitsluitend vanuit VS-perspectief is beschreven.

De door Duffy behandelde zaken klinken verrassend actueel.

De door Duffy behandelde zaken als toenmalige handelsbescherming, bestrijding van asymmetrische dreigingen als zeemijnen en snelle aanvalsbootjes, en de noodzaak van (Westerse) internationale samenwerking klinken daarbij verrassend actueel. Hoewel er grote verschillen zijn met de situatie anno nu, zoals het feit dat de VS en Iran een min of meer langdurige onderlinge all outgevechtscampagne ter zee en vanuit de lucht plegen, dringen zich niettemin parallellen met recente dreigingen in de Rode Zee, in de Golf en de voortgaande blokkade van de Straat van Hormuz op.

De lezer krijgt zo niet alleen een historische studie voorgeschoteld, maar bovenal analyses welke rol zeemacht kan spelen als instrument voor beperkte oorlogvoering alsmede internationaal diplomatiek drukmiddel. Het boek is hiermee interessant voor hedendaagse discussies inzake maritieme afschrikking en crisisbeheersing, waarbij het voor officieren, academici en beleidsmakers de nodige lessen bevat. Met glossarium, annotatie, bibliografie en register.