Vrijheid
‘Een volk dat voor tirannen zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezen, dan dooft het licht…’ U bent ongetwijfeld bekend met deze strofe van verzetsman, journalist, schrijver en dichter Hendrik van Randwijk. Afgelopen dagen heeft u ongetwijfeld net als ik op 4 mei herdacht en op 5 mei onze vrijheid gevierd. Juist op deze momenten hebben de woorden van Van Randwijk voor mij nog meer waarde.
Ik gebruik momenten als 4 en 5 mei ook voor reflectie, want 80 jaar vrijheid is geen gegeven. Woorden als ‘vrijheid is niet vanzelfsprekend’ hebben voor mij minder waarde als je niet durft te kijken naar wat dit betekent: hoe geven we daar invulling aan en wat moeten wij daarvoor doen? Vragen die misschien wel actueler zijn dan ooit. Zeker omdat 80 jaar na de Tweede Wereldoorlog het aantal mensen dat de oorlog bewust heeft meegemaakt steeds verder krimpt. De mensen die het verhaal van die verschrikkelijke periode uit eerste hand kunnen vertellen krijgen een steeds zachtere stem. Het is dan ook de verantwoordelijkheid van alle generaties van na de Tweede Wereldoorlog om goed te luisteren; ons écht in te spannen en te horen wat die eerdere generatie nog te vertellen heeft. Want hoe cru het ook klinkt, die generatie is nu aan het uitdoven. En om het licht van vrijheid te laten branden is het aan ons en de volgende generaties om brandstof te blijven geven aan dat vuur.
'We mogen niet zwichten voor tirannen'
We mogen niet zwichten voor tirannen. Dat lijkt een eenvoudige boodschap, maar dat is het niet. Men zwicht voor tirannen vanwege het behoud en het beschermen van lijf en goed. Daarom is het moeilijk. Je hebt als mens de neiging jezelf te verantwoorden waarom je toegeeft aan een tiran. Dat kan een persoon zijn, een autoriteit, maar ook je innerlijke tiran, die je soms een bepaalde kant op dirigeert. Vrijheid is geen vrijbrief om je macht te gebruiken voor wat je wilt. Vrijheid geeft de verantwoordelijkheid macht alleen te gebruiken als het echt niet anders kan.
Op 4 mei waren we twee minuten stil. Twee minuten stil om na te denken over zij die niet mochten leven in vrijheid of zij die hun leven hebben gegeven voor vrijheid. Twee minuten stil. Zodat we de andere 525.958 minuten in een jaar kunnen spreken en handelen voor het behoud van onze vrijheid. 80 jaar vrijheid hebben we achter de rug. Laten we zorgen dat we nog eens minimaal 80 jaar in vrijheid kunnen leven.
Meer columns van Joris ten Berg
KLTZ (LD) Joris ten Berg is voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marineofficieren. Zijn columns vormen het voorwoord op het Marineblad.
