Roerige start
Weinigen zullen ontkennen dat 2026 een roerige start heeft gehad. Het begon met het van het bed lichten van de president en dictator van Venezuela door de Verenigde Staten. Snel gevolgd door een dreigende ‘hostile takeover’ van Groenland. Daarna in een Zwitsers skioord gesust met woorden van de secretaris-generaal van het militaire bondgenootschap dat ons bijna 80 jaar veilig heeft gehouden. Een bondgenootschap dat onder druk staat. Allereerst vanwege het handelen van diens grootste partner. Een partner die wij jarenlang hebben vertrouwd haar enorme militaire macht in te zetten voor de internationale rechtsorde.
Die tijd is voorbij. In hun recent geüpdatete National Defense Strategy staat klip en klaar dat de VS zich volledig storten op het Westelijk Halfrond en dat wij in Europa onze eigen boontjes moeten doppen. ‘America First, Europe on your own.’ Wat we eigenlijk al jaren wisten is nu met inkt aan het papier toevertrouwd.
Afgelopen weekeinde werd dat laatste restje vertrouwen nog verder beschadigd. De opperbevelhebber van het enige land dat ooit Artikel 5 heeft ingeroepen, bagatelliseert op grove wijze de inzet van bondgenootschappelijke troepen in Afghanistan. Dat geeft pijn en verdriet aan nabestaanden en kameraden. En doet onrecht aan alle inzet van Nederlandse en bondgenootschappelijke militairen.
Net zoals woorden pijn en verdriet kunnen leveren, kunnen woorden ook hoop en perspectief geven.
Het zit niet in mijn aard een onheilsprofeet te zijn. Ondanks mijn gedachte dat wij de komende maanden en jaren vaker geconfronteerd zullen worden met onrecht, schetst de premier van Canada een lonkend perspectief. Namelijk een van op waarden gebaseerd realisme. Wanneer middelgrote machten samenwerken, kunnen zij voldoende tegengewicht bieden aan grootmachten en hegemonen. Net zoals woorden pijn en verdriet kunnen leveren, kunnen woorden ook hoop en perspectief geven. Dat de tijden veranderen is evident. Wat wij niet weten, is welke kant het op verandert. Het lijkt de kant op te gaan waar kracht gelijk staat aan macht. Met het perspectief dat Mark Carney schetst, is een andere uitkomst nog steeds mogelijk. Misschien wel één van de grootste woordkunstenaars verwoordde dat op een manier dat het meer dan zestig jaar later nog steeds naklinkt.
‘Come writers and critics who prophesize with your pen
And keep your eyes wide, the chance won’t come again
And don’t speak too soon, for the wheel’s still in spin
And there’s no tellin’ who that it’s namin’
For the loser now will be later to win
For the times, they are a-changin’
KLTZ (LD) Joris ten Berg is voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marineofficieren. Zijn columns vormen het voorwoord op het Marineblad.
