Met gevaar voor eigen leven op zee
Missie militair-historisch materiaal
De Vlissingse Ary Romijn is een zeeman in hart in nieren. Als twaalfjarige jongen begint hij al met varen op de koopvaardij. Het is het begin van een indrukwekkende carrière, waarin Romijn meermaals aan de dood ontsnapt.
Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt is Romijn inmiddels opgeklommen tot kapitein. Zijn schip de Almkerk komt in 1941 onder aanval te liggen van Duitse onderzeeboten. Hoewel het schip in konvooi vaart, is het hulpeloos tegen de aanval. Ook de andere schepen kunnen niet helpen, omdat het risico te groot is dat zij dan ook ten prooi vallen aan torpedo’s. Onder aanvoering van Romijn weten alle opvarenden het zinkende schip tijdig te verlaten. Twee dagen lang dobberen de sloepen rond, voordat een Brits schip Romijn en zijn bemanning uit het water kon redden.
Een jaar later kruipt Romijn opnieuw door het oog van de naald. Als gezagvoerder op de koopvaarder Aagtekerk probeert hij een getorpedeerd schip te ontwijken. Tijdens deze uitwijkmanoeuvre ontdekt Romijn net boven het wateroppervlak de periscoop van de vermeende aanvaller. Zonder aarzeling besluit de kapitein tot het inzetten van de aanval en ramt de Duitse onderzeeboot. Met behulp van kanonschoten weet men de vijandelijke boot tot zinken te brengen.
Opnieuw onder aanval
Dat de gevaren van oorlog nog lang niet voorbij zijn, bewijst een aanval later dat jaar. Duitse duikbommenwerpers nemen de Aagtekerk succesvol onder vuur, waarbij het schip in brand vliegt. Enkele bemanningsleden zijn op slag dood, Romijn zelf raakt zwaargewond. Ondanks de vele brandwonden die hij bij het bombardement oploopt, blijft hij alles op alles zetten om de overlevenden in veiligheid te brengen. De gehavende kapitein is de laatste die het brandende schip verlaat.
‘Ondanks de vele brandwonden die hij oploopt, blijft hij alles op alles zetten om de overlevenden in veiligheid te brengen’
Zijn verwondingen zijn dermate ernstig dat artsen weinig hoop koesteren. Wekenlang vecht Romijn voor zijn leven, en met succes. Na vijf maanden kan hij weer lopen. Ondanks zijn ervaringen op zee, kruipt het bloed toch waar het niet gaan kan. In januari 1943 vaart hij weer. Voor zijn moedige optreden tijdens de oorlog ontvangt Romijn de hoogste militaire onderscheiding, de Militaire Willemsorde.
Het vrachtschip Aagtekerk (1934-1942) van de NV Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij (collectie NIMH)
Persoonskaart van Ary Romijn met informatie over zijn plaatsingen, bijzonderheden en andere opmerkingen (collectie NIMH)
Het verslag waarin terug te vinden is dat de Almkerk getroffen is door een torpedo (collectie NIMH)
Collectie LOCK
Een groot deel van het oorlogsverleden van Romijn is terug te vinden in de NIMH-collectie LOCK, de Londense Collectie Koopvaardij. Deze collectie bestaat onder andere uit persoonskaarten van alle opvarenden van de Nederlandse koopvaardij tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op deze kaarten is informatie terug te vinden van allerlei aard. Zo staan er niet alleen persoonsgegevens op, maar ook aantekeningen over wanggedrag, het functioneren en de schepen waar iemand op heeft gevaren. Deze gegevens bieden bovendien aanknopingspunten voor verder onderzoek. De data van een schip op een persoonskaart correspondeert bijvoorbeeld met het scheepsdossier in het LOCK-archief, met daarin de vaartijden- en bewegingen van het desbetreffende schip.
Oproep schenkingen
Het militair verleden van Nederland is van ons allemaal. Juist hierom bewaart het NIMH ons militaire verleden voor de toekomst. Of het nu gaat om brieven, documenten of foto’s van een verre voorvader of materiaal van een recente uitzending naar Irak, Afghanistan of Mali: uw materiaal kan een waardevolle aanwinst voor het NIMH zijn. Bel (088-9516655) of mail () ons voor meer informatie, wij komen graag met u in contact.
Materiaal dat in onze collectie wordt opgenomen is openbaar en te gebruiken voor onderzoek. In overleg met de eigenaar en/of schenker kunnen delen van het archief of de collectie voor bepaalde tijd de status ‘beperkt openbaar’ krijgen.
Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) bewaart het militair-historisch verleden van Nederland voor de toekomst. In totaal beheert het instituut ruim tien kilometer aan collecties en archieven. Een groot deel daarvan is in te zien op de studiezaal van het NIMH. Een deel van het archief is digitaal toegankelijk via de website: www.nimh.nl.
Missie militair-historisch materiaal
Het leven van een marnier-arts tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog
In de Normandische havenstad Cherbourg koopt eerste luitenant-vlieger Frans Lutz zijn eerste dagboek. De 28-jarige vlieginstructeur van de Militaire…
Vliegen en vechten: de oorlogservaringen van jachtvlieger Frans Lutz
In de Normandische havenstad Cherbourg koopt eerste luitenant-vlieger Frans Lutz zijn eerste dagboek. De 28-jarige vlieginstructeur van de Militaire…
Patrouilleren en treinen kraken in de Korea-oorlog
In de zomer van 1952 komt er een bijzondere passagier aan boord van de Piet Hein: Jan Rups, militair correspondent van de Legervoorlichtingsdienst.…
