Mission Command (harder, better, faster, stronger)
‘Het is een interessante ochtend hoor, maar wat ik mis is: hoe gaan we dit nu overbrengen op de rest van de organisatie?’ Ik sta te praten met een van de deelnemers van de kernwaardendag in januari. Doel: reflecteren en vooruitkijken. Deze vraag hoor ik vaker die ochtend. Net als: ‘Kijk, ik snap het wel, maar als ik om me heen kijk is het publiek nogal kopstuk-heavy. Er moeten meer mensen zijn uit de rest van de organisatie.’ De rest van de organisatie. De rest…
Ik voel lichte irritatie opkomen. Niet omdat de vraag onlogisch is, maar omdat hij zo vertrouwd klinkt. Als je me nu vraagt hoe we dit moeten overbrengen op de rest, heb je het dan wel begrepen? ‘Maak het eerst eens kleiner en concreet,’ zeg ik. ‘Wat heb je zelf laten zien in je gedrag waar je de kernwaarden in zou herkennen?’ Mijn gesprekspartner lacht. ‘Dat klinkt bekend, zijn we weer terug in de Leergang Coachend Leiderschap?’
Mijn irritatie vloeit weer weg. ‘Als je weet dat je eerst bij jezelf moet beginnen, waarom doe je dat dan niet?’ zeg ik. ‘Daft Punk zong het 25 jaar geleden al: work it harder, make it better.’ Het gesprek verschuift. We praten over wat hij binnen zijn eigen team heeft gedaan. Over kleine aanpassingen. Over explicieter vertrouwen geven. Over ruimte laten voor initiatief. En over de effecten daarvan. De evaluatie achteraf leert dat we het veel over de ander hebben en weinig over de ik. Maar kunnen we mensen dat kwalijk nemen? Voor het gedrag dat we nu nodig hebben in relatie tot hoofdtaak 1, kunnen we niet verwachten dat leidinggevenden of medewerkers vanzelf iets anders gaan doen. Een reactie die ik vaak hoor: focus op trainen en opleiden. Als we maar genoeg mensen trainen, als we de opleidingen aanpassen, dan komt het wel goed.
Wat daarbij vaak wordt vergeten, is dat gedrag niet alleen ontstaat uit kennis of persoonlijkheid. Net zo belangrijk, misschien wel belangrijker, is de omgeving. De ander. De context. Het voorbeeld dat ik vaak gebruik is autorijden in Engeland. Je kunt geleerd hebben om rechts te rijden. Het kost misschien wat moeite, maar in Engeland rijd je links. Niet omdat je ineens een ander mens bent, maar omdat de omgeving het vrijwel onmogelijk maakt om rechts te blijven rijden. Het gaat soms mis, maar over het algemeen past iedereen zich aan. Je kunt simpelweg niet anders.
Bij een veranderopgave is het cruciaal om te kijken naar de context.
Bij een veranderopgave is het dus cruciaal om te kijken naar de context: welk gedrag wordt beloond, welk gedrag wordt genegeerd en welk gedrag wordt, soms onbedoeld, afgestraft? En precies daar raakt voor mij de filosofie van Mission Command aan de kernwaarden. Niet als nieuw modewoord, maar als praktisch raamwerk dat de drie pijlers verbindt: ik, de ander en de context.
Mission Command begint bij vertrouwen en intentie. Niet bij controle en dichtregelen. Het vraagt van leiders dat ze helder zijn over het wat en het waarom, en vervolgens ruimte laten voor het hoe. Dat betekent ander gedrag laten zien in de voorbereiding van hoofdtaak 1: minder micromanagement, meer eigenaarschap. Minder wachten op instructies, meer initiatief nemen. Dat vraagt iets van de ik.
Tegelijkertijd vraagt Mission Command iets van de ander. Van teams die elkaar aanspreken, feedback geven en verantwoordelijkheid nemen, ook als het spannend wordt. Kernwaarden blijven dan geen muurschildering, maar dagelijkse keuzes in gedrag. In oefeningen, in de planning, in de uitvoering. Mission Command dwingt ons de context aan te passen. Besluitvorming lager beleggen. Fouten zien als leerinformatie in plaats van als falen. Oefeningen zo inrichten dat initiatief daadwerkelijk loont. Als we blijven belonen op naleving en risicomijding, krijgen we precies dát gedrag terug, ongeacht hoeveel kernwaardendagen we organiseren.
En misschien, heel praktisch, voor leidinggevenden: verdiep je eens in Mission Command.
Misschien is dat wel de echte sequel. Niet harder roepen wat we belangrijk vinden. Niet urenlang discussiëren over een oplossing waar we collectief zeer tevreden over zijn, om die vervolgens zorgvuldig te parkeren. Niet nog een extra werkgroep, nota of training, maar sterker organiseren om het mogelijk maken. Aanpassen van de context waarin die oplossingen ook daadwerkelijk uitgevoerd kunnen worden. En misschien, heel praktisch, voor leidinggevenden: verdiep je eens in Mission Command. Niet om het woord vaker te gebruiken, maar om het ook echt toe te passen. Harder, better, faster, stronger? Prima. Maar dan wel eerst: kleiner, concreter en dichter bij onszelf.
Lees meer columns van Nicole
LTZ1 N.W.B. (Nicole) Sherriff-Vonk MA is hoofd Toegepast Leiderschap bij Maritieme Teamontwikkeling en Toegepast Leiderschap (MTTL). Ze combineert operationele ervaring met scherpe analyses en een vleug humor in columns over leiderschap, gedrag en teameffectiviteit. Ze laat zien hoe theorie en praktijk soms samenvallen – en soms genadeloos botsen.
