C/S this is C/S, read you loud but not clear, over
Die link had ik zelf nooit gelegd. Punctualiteit? Ja. Werkafspraken over tijden? Ook. Maar hard werken? Dat betekent voor mij iets heel anders. En zo kun je urenlang langs elkaar heen praten zonder het door te hebben. Ik moest meteen denken aan een gesprek dat me altijd is bijgebleven. Ik was net terug uit Engeland, waar ik jaren in de onderzeebootbestrijding had gewerkt. Nog niet helemaal ingelezen in de laatste ontwikkelingen binnen de Nederlandse marine, kreeg ik de vraag: ‘Weet jij iets van TMA?’
‘Natuurlijk!’ zei ik enthousiast. Ik stak van wal en begon over het tracken van vijandelijke onderzeeboten. Berekeningen, koersvoorspellingen, snelheidsschattingen—ik zat er helemaal in, als een sonaroperator die een schaduw op het scherm ziet. Maar nog voordat ik goed en wel op gang was, zag ik de ‘Uit welk ei kom jij?’-blik bij mijn gesprekspartner.
‘Had je het niet over Target Motion Analysis?’ vroeg ik. ‘Nee, Talenten Motivatie Analyse,’ was het antwoord. Aha, daar ging mijn schip recht op de klippen—in dat geval weet ik niets van TMA.
Het lijkt zo logisch: jij bent militair, ik ben militair, we denken toch wel ongeveer hetzelfde? Maar dat is dus precies het probleem. Iedereen kijkt met een eigen bril naar de wereld, gevormd door opvoeding, cultuur, ervaringen, - alles wat jou tot jou maakt. Assumption is the mother of all fuck-ups. ANNA: Altijd Navragen, Nooit Aannemen. NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander. We worden ermee doodgegooid, maar hoe vaak staan we echt stil bij de vraag: Vanuit welk referentiekader bekijk ik de wereld?
‘Het lijkt zo logisch: jij bent militair, ik ben militair, we denken toch wel ongeveer hetzelfde?’
In de Nederlandse Defensie Doctrine noemen we die bril perceptie: de subjectieve waarneming van een objectieve werkelijkheid. En perceptie is macht. Het beïnvloedt hoe we situaties inschatten, beslissingen nemen en zelfs hoe oorlogen worden gevoerd. Sinds President Trump kennen we allemaal de term fake news. Propaganda en information warfare zijn in elke oorlog een wapen, waarbij een gedragsgerichte aanpak essentieel is om de impact van perceptie op alle niveaus van militair optreden te begrijpen en te sturen.
Nu ben ik nog niet toe aan strategische werelddominantie (helaas), maar perceptie speelt ook een cruciale rol in de effectiviteit van een team. Hoe teamleden elkaar, hun omgeving en hun taken begrijpen, bepaalt hun succes. Een verkeerd beeld leidt tot miscommunicatie, frustratie en conflicten. Bewustwording van elkaars referentiekader creëert daarentegen samenwerking en effectiviteit.
Terug naar het gesprek met het kaderlid. We spraken over hoe leiders perceptie kunnen beïnvloeden en daarmee hun team beter laten functioneren. Duidelijke taal gebruiken. Checken of de boodschap goed is overgekomen. Kleine ingrepen die frustratie kunnen verminderen.
‘Dat klinkt best ingewikkeld, wat een werk,’ zucht hij uiteindelijk. ‘Ja,’ zeg ik met een grijns. ‘Hard werken.’
