Berlijn
Inleiding op Marineblad 6, oktober 2023
Terwijl ik dit schrijf, verblijf ik in Berlijn om de lokale marathon te lopen. Daar kan je een weekend al behoorlijk mee vullen, maar Berlijn is natuurlijk veel meer dan de marathon. De stad ademt geschiedenis. Hiervoor was het 25 jaar geleden dat ik in Berlijn was, voor mijn eerste navigatievlucht tijdens mijn opleiding tot tactisch coördinator (TACCO) op de Lynx helikopter.
Sowieso bijzonder, omdat het pas de tweede echte vlucht van de opleiding was. We landden op het vliegveld Tempelhof, dat tijdens de Russische blokkade van Berlijn in 1948 en 1949 een van de belangrijkste levensaders was. De luchtbrug die de geallieerden in stand hielden was de enige manier om de stad te bevoorraden. Het is nu geen vliegveld meer, maar het was wel erg leuk dat ik daar m’n startnummer kon ophalen.
Voor het bezoek in 1998 was mijn eerste bezoek aan Berlijn in 1986. Voor veel wat oudere collega’s een bekende (pre-)eindexamenreis. We hebben het over de tijd van de Koude Oorlog. Berlijn was nog verdeeld in een oostelijk en een westelijk deel, gescheiden door de Berlijnse muur. We vertoefden vier dagen in Oost-Berlijn, wat ons toch wel een beetje een beeld gaf van het leven in een niet vrije samenleving. En dan was de DDR nog wel het land waarvan veel andere Oostbloklanden dachten dat het een functionerende socialistische staat was. Niets was echter minder waar. Voor ons scholieren was het een ontzettend leerzame reis. We konden niet bevroeden dat nog geen drie jaar later de muur zou vallen en dat nog een jaar later Duitsland weer herenigd was. Het einde van de Koude Oorlog.
Veel voormalige Oostbloklanden wilden daarna zo snel mogelijk onder de Amerikaanse veiligheidsparaplu en in de Europese (economische) familie komen. Allemaal vrijwillige keuzes van soevereine staten, die lang genoeg onder het Russische juk hadden geleden. Iets waar nu nog steeds een in mijn ogen zinloze discussie over gevoerd wordt. Jammer dat Rusland het niet leuk vindt, maar daar gaan ze niet over. Een ander gevolg van het einde van de Koude Oorlog was het dramatisch snoeien in de Defensie-uitgaven van de meeste westerse landen. Het innen van het niet-bestaande vredesdividend. Zoals ik al vaker een van mijn voorgangers heb geciteerd, vrede is het dividend van het investeren in een sterke krijgsmacht. Met een hoopvolle, maar voornamelijk zeer naïeve gedachte dat de wereldvrede was uitgebroken werden de westerse krijgsmachten uitgehold en omgebouwd voor vredesmissies. Ondanks alle waarschuwingen van deskundigen van allerhande pluimage was het lekker makkelijk om steeds meer geld weg te halen bij Defensie. Inmiddels hebben de meeste mensen ingezien dat dat erg onverstandig was.
'Erg beschamend dat we nog steeds de 2% van het BBP niet halen en dat de komende jaren waarschijnlijk ook niet gaan doen'
Ook in Nederland zijn we eindelijk weer begonnen met het serieus investeren in onze veiligheid. Wel erg beschamend dat we nog steeds de 2% van het BBP niet halen en dat waarschijnlijk de komende jaren ook niet gaan doen, maar er wordt tenminste weer geïnvesteerd. En zoals in onze statuten staat, zal de KVMO blijven ijveren voor een op haar taak berekende zeemacht, als onderdeel van een op haar taak berekende krijgsmacht.
Het voorliggende Marineblad levert daar ook weer een bijdrage aan. Toekomstig Zr.Ms. Den Helder, de nieuwe fregatten van bondgenoot Duitsland, explosieve USV’s, wetenschappelijke ontwikkeling van officieren en discussie over seabed warfare. En een terugblik op iets wat we eigenlijk weer opnieuw moeten doen, de ontwikkeling van de (Nederlandse) Anti-Submarine Warfare. We zullen het allemaal nodig hebben, om ervoor te zorgen dat we onze vrije en democratische manier van leven in stand kunnen houden. En niet, zoals de Oost-Berlijners, onder een dictatuur komen te leven, of, zoals de West-Berlijners, onder de continue dreiging daarvan. Ik wens u, ondanks de misschien wat ongemakkelijke boodschap, veel leesplezier.
Meer columns van Rob Pulles
KLTZ Rob Pulles EMSD is voorzitter van de Koninlijke Vereniging van Marineofficieren


